قوله ( قدّس سرّه ) : « فرفوريوس كه از بزرگترين شاگردان صاحب اثولوجيا ، ارسطو است » حكماى اسلام عموما اثولوجيا را از ارسطو مىدانند و در ابتداى اثولوجيا بدين انتساب تنصيص شده است : الميمر الأوّل من كتاب أرسطوطاليس الفيلسوف ، المسمّى باليونانيّة اثولوجيا و هو القول على الربوبيّة ، تفسير فرفوريوس الصوري ، و نقله الى العربية عبد المسيح بن عبد اللّه بن ناعمة الحمّصي ، و أصلحه لأحمد بن المعتصم باللّه أبو يوسف يعقوب بن إسحاق الكندي . لكن دانشمندان اروپا آن را از فلوطين مىدانند و گويند كه اثولوجيا اجزائى از كتاب تاسوعات افلوطين است . و پورفير كه از شاگردان ممتاز فلوطين بود آثار وى را جمع‌آورى كرد و آنها را به شش بخش و هر بخش را بر نه رساله تنظيم نموده است كه آنها را تاسوعات مىگويند يعنى رسائل نه‌گانه فلوطين . و اثولوجياى معروف يك قسم از تاسوعات است كه از تاسوع چهارم تا ششم است . آنچه در آغاز اثولوجياى معروف آورده شد كه فرفوريوس صورى آن را تفسير كرده است ، مؤيد قول كسانى است كه اثولوجيا را از فلوطين دانستند ؛ زيرا كه در شرح حال فرفوريوس نوشته‌اند كه وى رساله‌ها و نوشته‌هاى فلوطين را ترتيب داد و تنظيم كرد و خود مدّت شش سال در نزد فلوطين بود . پورفير نام برده گفته است : افلوطين از كتاب ما بعد الطبيعه ارسطو استفاده‌هاى بسيار كرده است . و قفطى در تاريخ الحكماء و ديگران نيز نوشته‌اند كه فرفوريوس در شرح و ترتيب و تفسير كتابهاى ارسطو توجه و عنايت خاصّى داشت ، لذا قول بعضى از دانشمندان كه اثولوجيا را به فلوطين نسبت داده است از اين جهت كه مشابهت با تاسوعات فلوطين دارد و يا شرح منتخبات برخى از تاسوعات است ، ناتمام مىنمايد . و اللّه تعالى اعلم . قوله ( قدّس سرّه ) : « در كتب عرفان مثل مصباح الانس و نظير آن مورد توجه بوده است » در مصباح الانس ( ص 82 ) و نظير آن در نفحات صدر الدين قونوى نفحه ششم و هشتم و نهم و مواضع ديگر آن ، و همچنين در نصوص او نصّ سيزدهم در